Sáng mở mắt đã nghe tiếng mưa rào rào trên mái, trời xám như chưa sáng, và cơ thể lập tức đưa ra đề nghị: nằm thêm, nghe mưa, đừng đi đâu cả. Đến khi phải mặc áo mưa, lội qua đoạn đường ngập, tới nơi thì quần ướt, giày ướt, tâm trạng ướt theo. Với người sống ở những nơi mùa mưa kéo dài cả tháng, cảm giác chùn này không còn là chuyện một ngày.
Điều cần biết trước tiên: ngày mưa làm người ta chùn vì thiếu sáng, vì sự bất tiện khi đi lại, và vì tiếng mưa đều đều ru người ta về trạng thái nghỉ. Gỡ bằng cách bật đèn đủ sáng khi thức, chuẩn bị đồ đi mưa từ đầu mùa để sáng mưa không thành chuyện lớn, xuất phát sớm hơn, và cài vào ngày mưa một niềm vui riêng. An toàn khi đi đường luôn đứng trước mọi chuyện hứng khởi.
Vì sao trời mưa khiến người ta chùn xuống
Lý do dễ thấy nhất là ánh sáng. Ngày mưa, trời tối hơn hẳn, trong nhà càng tối hơn nếu không bật đèn. Cơ thể nhận ít tín hiệu ban ngày, nên cảm giác buồn ngủ, lờ đờ kéo dài hơn. Lý do thứ hai là tiếng mưa: âm thanh đều đều, êm, rất dễ ru người ta lại vào giấc ngủ hoặc trạng thái muốn nằm im.
Lý do thứ ba thực tế hơn: đi lại khó. Mặc áo mưa, lo ngập, lo trơn, lo kẹt xe, lo tới nơi bị ướt. Mỗi thứ nhỏ cộng lại thành một khối ngại lớn, và trước khi bước ra cửa bạn đã tốn khá nhiều năng lượng chỉ để nghĩ.
Cũng cần nói rằng có người lại thấy ngày mưa dễ chịu: mát, yên, hợp để ngồi một chỗ làm việc tập trung. Không có cảm xúc nào sai ở đây. Bài này dành cho những ai thấy mình bị trời mưa kéo xuống, và muốn giữ được nhịp sống mà không phải đợi tạnh.
Chuẩn bị từ đầu mùa để sáng mưa không thành chuyện lớn
Phần lớn sự ngại ngày mưa đến từ việc bị động. Chuẩn bị sẵn một lần vào đầu mùa, cả mùa nhẹ đi nhiều.
- Một bộ áo mưa tốt, vừa người, có mũ trùm kín và che được ba lô. Áo mưa cánh dơi rách là nguồn bực bội lớn nhất mỗi sáng.
- Một đôi dép hoặc giày chịu nước để đi đường, giày đi làm để sẵn ở chỗ làm hoặc mang trong túi.
- Túi chống nước hoặc túi nilon dày bọc máy tính, giấy tờ, điện thoại.
- Một chiếc khăn nhỏ và một bộ quần áo dự phòng để ở chỗ làm hoặc trường học.
- Kiểm tra lốp xe, phanh, đèn xe trước mùa mưa; người đi xe máy cần đặc biệt để ý độ bám của lốp.
- Biết trước những đoạn đường hay ngập trên lộ trình và một đường vòng thay thế.
- Ở nhà, chuẩn bị đèn sáng đủ cho khu vực bạn sinh hoạt buổi sáng.
Mỗi món nghe nhỏ, nhưng khi có đủ, sáng mưa chỉ còn là chuyện mặc thêm áo, không còn là chuyện phải nghĩ cách xoay xở.
Buổi sáng ngày mưa trong năm bước
Khi biết trời mưa, đổi một chút nhịp buổi sáng để cơ thể không bị trời kéo theo.
- Bật đèn sáng ngay khi thức. Đừng để nhà tối như đêm. Ánh đèn trắng giúp cơ thể nhận ra đã sáng.
- Bật một bài nhạc có nhịp. Tiếng mưa êm thì nhạc vui đổi không khí. Mở nhạc khi đánh răng, thay đồ.
- Ăn sáng ấm. Một bát cháo, một tô bún nóng, cốc sữa ấm. Đồ ấm ngày mưa cho cảm giác được chăm sóc.
- Xem tình hình đường trước khi đi. Nếu có cảnh báo mưa lớn, ngập sâu, cân nhắc đi sớm, đi đường khác, hoặc trao đổi với chỗ làm về làm việc tại nhà nếu được phép.
- Xuất phát sớm hơn mười lăm phút. Ngày mưa đường chậm. Đi sớm giúp bạn không vừa ướt vừa trễ, hai thứ gộp lại là hỏng cả buổi sáng.
Tới nơi, việc đầu tiên là lau khô và thay đồ nếu cần. Ngồi làm việc trong bộ đồ ướt là cách chắc chắn nhất để thấy ngày mưa dài lê thê.
An toàn trước hết khi đi đường ngày mưa
Không cố vượt đoạn ngập sâu. Nước ngập tới giữa bánh xe hoặc chảy xiết thì quay đầu, đi đường khác hoặc đợi. Bạn không nhìn thấy ổ gà, nắp cống mở hay dòng chảy bên dưới mặt nước.
Tránh xa dây điện, cột điện, trạm biến áp. Thấy dây điện đứt hay chạm nước thì tránh thật xa và báo cho cơ quan điện lực. Không lội qua vùng nước gần đó.
Khi có sấm sét, không trú dưới gốc cây đơn độc. Tìm chỗ trú trong nhà, trong toà nhà kiên cố. Không đứng giữa bãi trống, không cầm vật kim loại dài giơ cao.
Giảm tốc, giữ khoảng cách. Đường ướt làm phanh kém hơn hẳn. Đi chậm hơn ngày khô, giữ khoảng cách xa hơn với xe trước, tránh phanh gấp và vạch sơn trơn.
Ở miền Trung mùa mưa lũ, nghe theo thông báo của chính quyền địa phương. Khi có cảnh báo lũ, sạt lở, không đi qua ngầm tràn, cầu yếu, sườn đồi dốc. Không có hứng khởi nào đáng đổi bằng an toàn.
Biến ngày mưa thành một ngày khác đi một chút
Thay vì chỉ chịu đựng, thử cài vào ngày mưa những việc chỉ hợp với ngày mưa. Khi có thứ để chờ, ngày mưa bớt là ngày phải vượt qua.
| Ở đâu | Việc hợp ngày mưa | Vì sao hợp |
|---|---|---|
| Ở nhà | Nấu một nồi canh nóng, sắp lại tủ quần áo, đọc cuốn sách để dành | Không phải ra ngoài, trời mát, tiếng mưa làm nền dễ chịu |
| Ở chỗ làm | Việc cần tập trung lâu, ít phải đi lại, dọn hộp thư tồn | Ít người ghé bàn, không khí yên hơn |
| Sinh viên | Học ở thư viện, làm bài nhóm qua mạng thay vì hẹn gặp | Không phải lội mưa đi lại giữa nhiều nơi |
| Với con nhỏ | Gấp giấy, làm bánh, kể chuyện, nghe mưa và đoán mưa to hay nhỏ | Biến buổi ở nhà thành buổi chơi chung |
| Một mình | Gọi cho người bạn lâu chưa nói chuyện, viết vài dòng nhật ký | Ngày mưa hợp với những việc chậm và gần |
Một số người còn giữ một nghi thức riêng cho ngày mưa: một bản nhạc, một món ăn, một ly trà gừng. Khi ngày mưa có “món đặc biệt” của nó, cảm giác chán thường được thay bằng chút háo hức nhỏ.
Theo từng kiểu người
Người làm việc ngoài đường. Giao hàng, bán hàng rong, thợ sửa chữa: ngày mưa là ngày vất vả nhất. Ưu tiên áo mưa tốt, đồ khô dự phòng, giữ ấm và nghỉ ngắn khi có chỗ trú. Không chạy đua với mưa lớn để kịp đơn; một lần ngã trên đường trơn đắt hơn nhiều so với một đơn trễ.
Cha mẹ đưa con đi học. Chuẩn bị áo mưa cho con từ tối, đi sớm hơn. Biến đoạn đường thành chuyện vui: đếm vũng nước, đoán xem mưa bao giờ tạnh. Trẻ nhìn thái độ của bố mẹ để biết ngày mưa là ngày vui hay ngày khổ.
Người làm việc tại nhà. Nhà tối và tiếng mưa dễ kéo bạn vào trạng thái lờ đờ. Bật đèn sáng, ngồi gần cửa sổ, đứng dậy đi lại mỗi giờ, và nếu được thì ra ngoài một lúc khi mưa ngớt.
Sinh viên ở trọ. Phòng trọ nhỏ ngày mưa dễ bí. Mở cửa sổ khi mưa nhẹ cho thoáng, tận dụng thư viện hay quán học yên tĩnh gần nhà. Đừng bỏ lớp vì mưa nhỏ; bỏ một buổi dễ thành bỏ cả tuần.
Người sống ở nơi mùa mưa kéo dài. Khi mưa cả tháng, nhịp sống phải thích nghi chứ không thể chờ tạnh. Giữ lịch sinh hoạt đều, tìm hoạt động trong nhà có vận động, và gặp gỡ mọi người dù chỉ ở quán gần nhà.
Những lỗi hay gặp vào ngày mưa
Nằm lại “đợi tạnh rồi đi”. Mưa có khi kéo dài cả buổi. Đợi tạnh thường thành đi trễ, vội vàng và căng thẳng. Có đồ đi mưa tốt rồi thì đi theo giờ, đừng đánh cược với trời.
Để nhà tối cả ngày. Nhiều người ngại bật đèn ban ngày cho đỡ tốn điện, kết quả là cả ngày lờ đờ. Bật đèn ở khu vực bạn đang ngồi là đủ, không cần sáng cả nhà.
Ngồi làm việc trong bộ đồ ướt. Ướt lạnh làm người khó chịu, khó tập trung, và dễ ốm. Thay đồ khô hoặc ít nhất lau khô, đổi giày dép ngay khi tới nơi.
Bỏ hết kế hoạch vận động. Không chạy bộ ngoài trời được thì tập mười phút trong nhà, leo cầu thang toà nhà, hoặc đi bộ trong trung tâm thương mại. Bỏ hẳn vận động mấy ngày mưa liền dễ khiến người ì ra.
Ăn đồ ngọt, đồ chiên liên tục cho “ấm bụng”. Thỉnh thoảng một món ngon ngày mưa là niềm vui. Nhưng ăn vặt cả ngày vì buồn chán thường khiến bạn mệt và nặng nề hơn. Chọn một món ấm, ngon, và thưởng thức nó thật sự.
Khi mùa mưa kéo theo tâm trạng chùng xuống kéo dài
Có những người nhận thấy tâm trạng mình đi xuống rõ rệt vào những mùa ít nắng, mưa dầm kéo dài: buồn hơn, ngủ nhiều hơn mà vẫn mệt, thèm ăn ngọt, ít muốn gặp ai. Nếu bạn thấy điều này lặp lại theo mùa, đó là điều đáng để ý và đáng kể với bác sĩ, thay vì cố chịu cho qua.
Những việc trong bài như bật đèn sáng, ra ngoài khi trời ngớt, giữ nhịp sinh hoạt đều và gặp gỡ mọi người có thể giúp phần nào. Nhưng nếu tâm trạng buồn, trống rỗng hoặc mất hứng với mọi thứ kéo dài trên hai tuần, ảnh hưởng tới công việc và sinh hoạt, hãy nói với người tin cậy và gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Bài này không chẩn đoán, chỉ nhắc bạn đừng để mình chịu đựng một mình.
Người ở cạnh cũng có thể giúp: nếu thấy bạn bè, người thân dạo này ít nói, ít ra ngoài, ngủ nhiều, hãy hỏi thăm một câu chân thành và rủ họ đi đâu đó khi trời ngớt mưa. Đôi khi một cuộc trò chuyện là thứ kéo người ta ra khỏi những ngày xám.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao trời mưa lại buồn ngủ?
Trời mưa thường tối hơn, cơ thể nhận ít ánh sáng ban ngày nên cảm giác lờ đờ kéo dài hơn. Tiếng mưa đều đều cũng dễ làm người ta thư giãn và muốn nằm. Bật đèn sáng trong nhà, cử động vài phút và uống nước giúp bạn tỉnh hơn. Nếu ngày nào cũng buồn ngủ bất thường, xem lại giấc ngủ ban đêm.
Ngày mưa to có nên đi làm không?
Tuỳ mức độ mưa, tình trạng đường và quy định của chỗ làm. Khi có cảnh báo mưa lớn, ngập sâu, lũ, sạt lở, hãy ưu tiên an toàn: trao đổi với quản lý về làm việc tại nhà, đi muộn hơn hoặc đi đường khác. Không ai nên mạo hiểm tính mạng để đến đúng giờ.
Làm sao giữ năng lượng khi mưa cả tuần?
Giữ giờ dậy và giờ ngủ đều, bật đèn sáng khi thức, vận động trong nhà mười phút, ăn uống đủ bữa. Lên kế hoạch gặp bạn bè hay người thân dù chỉ ở quán gần nhà. Cài cho mỗi ngày mưa một việc nhỏ mình thích để có điều chờ đợi.
Ngày mưa nên làm gì ở nhà để không thấy phí ngày?
Chọn những việc hợp với ngày mưa: nấu một món cầu kỳ hơn mọi ngày, dọn một góc nhà, đọc cuốn sách để dành, gọi cho người bạn lâu không gặp, học một thứ mới qua video. Điều quan trọng là bạn chọn, không để ngày trôi theo màn hình điện thoại.
Đi xe máy trời mưa cần chú ý gì?
Mặc áo mưa kín, bật đèn, đi chậm hơn và giữ khoảng cách xa hơn ngày khô, tránh phanh gấp, tránh vạch sơn và nắp cống. Không vượt qua đoạn ngập sâu hoặc nước chảy xiết. Khi có sấm sét, tìm chỗ trú trong nhà kiên cố, không đứng dưới gốc cây đơn độc.
Buồn mỗi khi mùa mưa đến có phải là bệnh?
Thấy buồn hơn một chút vào ngày mưa là cảm xúc bình thường. Nhưng nếu mỗi mùa ít nắng, tâm trạng bạn đi xuống rõ rệt và kéo dài, ảnh hưởng tới công việc, sinh hoạt, hãy kể với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý để được đánh giá. Đừng tự chẩn đoán hay tự dùng thuốc.